Gouverneur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Voor het motorfietsmerk met de naam Gouverneur, zie Gouverneur (motorfiets)

Een gouverneur is het hoofd van een regering van een kolonie, staat of andere sub-nationale staatseenheid. Het kan ook het hoofd van een organisatie of instelling zijn, zoals de gouverneur van een centrale bank.

[bewerk] Rome

Het woord gouverneur gaat terug op het Latijn­se woord gubernator ("stuurman, bestuurder"). In het oude Rome was een gouverneur een functionaris belast met het bestuur van een Romeinse provincie. Tijdens de Romeinse Republiek waren deze gouverneurs vaak eerst consul of praetor geweest, waarna ze een provincie kregen toegewezen waarin ze geld, roem en/of macht konden vergaren. Tijdens het Keizerrijk werden provincies bestuurd door een legatus. De belangrijkste functies van een gouverneur waren het heffen van belastingen, het toezicht houden op lokale rijksuitgaven, het leiding geven aan de lokale militairen en het uitoefenen van het Romeins recht.

[bewerk] België

[bewerk] Provincies

Paul Breyne, Gouverneur van West Vlaanderen (tweede van links)

In het koninkrijk België staat een gouverneur aan het hoofd van een provincie. De gouverneur is voorzitter van de deputatie van de provincie en vertegenwoordigt binnen de provincie de federale regering en de gewestregering. Hij/Zij is hierdoor het gezicht van de provincie. Hij is wel een ambtenaar en geen politiek orgaan. Een gouverneur wordt benoemd door de gewestregering. De functie van gouverneur wordt geregeld in de provinciedecreten.

Er is een College van Provinciegouverneurs waarin de tien gouverneurs samenkomen om taalgrensproblemen op te lossen.

[bewerk] Administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad

Het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad heeft officieel geen gouverneur, maar er is een commissaris van de federale regering, die de titel voert van gouverneur.

[bewerk] Nationale Bank van België

Ook de Nationale Bank van België heeft een door de Koning benoemde gouverneur.

° Gouverneurs zijn politiek neutraal, maar er worden altijd politici benoemd tot gouverneur.

[bewerk] Nederland

Binnen het Koninkrijk der Nederlanden hebben de landen Aruba en de Nederlandse Antillen ieder een gouverneur als vertegenwoordiger van de koningin en zaakwaarnemer van de Koninkrijksregering.
De overige provincies hadden tot aan de grondwetsherziening in 1848 een gouverneur. Sindsdien heet die functie Commissaris van de Koningin of van de Koning. De Commissaris van de Koningin van de Nederlandse provincie Limburg is geen gouverneur maar wordt officieus wel zo genoemd, in navolging zoals dat gebruikelijk was in het Hertogdom Limburg (1839-1866). Het Provinciehuis in Maastricht wordt bijgevolg nog steeds aangeduid met Gouvernement. Tot ver in de 19e eeuw had ook de Nederlandse provincie Noord-Brabant een gouverneur in het verlengde van de status van deze twee provincies als Generaliteitslanden.

Tot 1850 werd voor een commissaris van de Koningin de titel "Gouverneur des Konings" gebruikt.

[bewerk] Huidige gouverneurs

• Nederlandse Antillen: Frits Goedgedrag
• Aruba: Fredis Refunjol

[bewerk] Gouverneurs in koloniale tijd

• Lijst van gouverneurs van de Nederlandse Antillen
• Lijst van gouverneurs-generaal van Nederlands-Indië
• Lijst van gouverneurs van Ambon
• Lijst van gouverneurs van Suriname
• Gouverneur van Acadië: 1676 Cornelis van Steenwijck

[bewerk] India

In India heeft elke staat een ceremoniële gouverneur die wordt aangewezen door de president van India.

[bewerk] Indonesië

Elke Indonesische provincie wordt geleid door een gouverneur (gubernur).

[bewerk] Japan

In Japan heeft elke prefectuur een gouverneur (知事, chiji). De gouverneur wordt rechtstreeks door de bevolking gekozen voor een periode van 4 jaar. Een Japanse gouverneur kan uit zijn functie worden ontzet via een recall-referendum. Een recall bestaat erin dat de bevolking een bepaalde individuele functionaris rechtstreeks kan ontslaan uit zijn of haar functie. In het geval van overlijden, onbekwaamheid of ontslag van de gouverneur wordt zijn plaats ingenomen door een vicegouverneur.
Zie Lijst van gouverneurs van Japan voor een overzicht van de huidige gouverneurs.

[bewerk] Kazachstan

Gouverneurs worden in Kazachstan aangeduid als Akim en worden aangesteld door de president van de republiek.

[bewerk] Maleisië

In Maleisië hebben de staten Penang, Malakka, Sabah en Sarawak elk hun eigen ceremoniële gouverneur of Yang di-Pertua Negeri die door de koning of Yang di-Pertuan Agong van Maleisië wordt aangesteld.

[bewerk] Mexico

In Mexico heeft elke staat een gouverneur. De gouverneur wordt door de bevolking voor zes jaar gekozen, en kan aan het eind van zijn termijn niet herkozen worden.

[bewerk] Rusland

In Rusland worden de hoofden van oblasten, krajs en autonome districten aangeduid als gouverneur. Autonome republieken worden over het algemeen bestuurd door een president en federale steden door een burgemeester. De autonomie van deze regionale leiders verschilt (Karelië heeft bijvoorbeeld veel minder autonomie dan Jakoetië). De overkoepelende federale districten hebben een presidentiële afgevaardigde die soms wordt aangeduid als gouverneur-generaal.

[bewerk] Verenigde Staten

Aan het hoofd van de uitvoerende macht van iedere staat van Verenigde Staten staat een gouverneur (governor), die direct gekozen wordt door de kiesgerechtigden in de staat.

In het koloniale Amerika oefende een gouverneur de macht uit in de naam van de Britse koning. Na de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog werden de koninklijke gouverneurs afgezet, maar de naam werd behouden om de nieuwe, gekozen, machthebber aan te duiden.

[bewerk] Verwante pagina's

• Commissaris der Koningin
• Titulatuur