Wikipedia:Uitgelicht

De Tachtigjarige Oorlog was een opstand en strijd in de Nederlanden tegen Spanje die duurde van 1568 tot 1648. Tijdens de oorlog werd de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een wereldmacht, vooral door de zeevaart. De Republiek beleefde een Gouden Eeuw op economisch, wetenschappelijk en cultureel gebied. De naam "Tachtigjarige Oorlog" werd voor het eerst gebruikt in de 19e eeuw: daarvoor werd vooral gesproken van De Opstand of De Nederlandse Opstand. De naam "Opstand" slaat vooral op de eerste fase van de Tachtigjarige Oorlog, toen de Republiek nog niet bestond. (Lees verder)

Curaçao (Kòrsou) is een eilandgebied en het grootste eiland van de Nederlandse Antillen, dat samen met Nederland en Aruba tot het Koninkrijk der Nederlanden behoort. De grootste plaats op het eiland is Willemstad, tevens hoofdstad van de Nederlandse Antillen. Naast Willemstad kent Curaçao dorpen als Julianadorp, Westpunt en Sint Willibrordus. (Lees verder)

Onder neogotiek wordt een 19e eeuwse stroming in de architectuur verstaan die zich geheel heeft laten inspireren door de middeleeuwse gotiek. De neogotiek ontstond in Engeland en was een reactie op de strakke, koele vormen van het classicisme met haar uitgesproken rationele karakter. De neogotiek vond haar oorsprong in de romantiek met haar belangstelling voor de middeleeuwen. (Lees verder)

Filosofie is het verlangen en streven naar kennis of wijsheid. In het Grieks is het woord φιλοσοφία (filosofia) een samenstelling van de woorden voor liefde en welgezindheid (Grieks: φίλειν (filein) = houden van, φίλος (filos) = vriend) en voor wijsheid (σοφία (sofia)= wijsheid). Een beoefenaar van de filosofie wordt een filosoof of wijsgeer genoemd. In het dagelijks spraakgebruik wordt de term filosofie gebruikt om de wijsheid, de levensbeschouwing of het uitgangspunt van iemand aan te duiden.(Lees verder)

Golf is een balspel waarbij men met zo min mogelijk slagen een kleine harde bal van de afslagplaats in een hole tracht te spelen. Een normale partij bestaat uit het spelen van 18 holes. Voor elke hole is het aantal slagen bepaald waarmee het zou moeten lukken om de bal in de hole te krijgen; dit noemt men de par score. Elke speler heeft een handicap, die berekend is aan de hand van zijn scores. Hoe lager de handicap, hoe beter de speler. (Lees verder)

Fijn stof, ofwel in de lucht zwevende deeltjes kleiner dan 10 micrometer, maakt deel uit van de luchtvervuiling en heeft zodoende een ongunstig effect op de gezondheid van mensen.

Fijn stof blijft in de lucht zweven en bestaat uit deeltjes van verschillende grootte, van verschillende herkomst, en dus met een verschillende chemische samenstelling. Het is niet bekend welke stofdeeltjes schadelijk zijn voor de gezondheid, maar dat fijn stof erg schadelijk is, is wel bekend. Daarnaast is er recent aandacht gekomen voor deze vorm van luchtvervuiling in de discussie over mondiale zonsverduistering, omdat deze zelfs gevolgen zou kunnen hebben voor het klimaat. (Lees verder)

De muis is een onderdeel van een computer waarmee de cursor bestuurd kan worden. Op 17 november 1970 krijgt de Amerikaan Douglas C. Engelbart van het Stanford Research Institute patent op zijn uitvinding. Vanwege de gelijkenis van het apparaatje met het gelijknamige dier kreeg het in veel talen de naam muis. In de oorspronkelijke versie van de muis wordt beweging geregistreerd met een draaiend balletje aan de onderkant van de muis. Deze mechanische muis wordt tegenwoordig amper nog verkocht. Tegenwoordig is de optische muis de standaard. Hierbij wordt beweging geregistreerd met behulp van licht. (Lees verder)

Suriname is een republiek aan de noordoostkust van Zuid-Amerika. Het grenst in het oosten aan Frans-Guyana, in het westen aan Guyana (voormalig Brits Guiana), in het zuiden aan Brazilië en in het noorden aan de Atlantische Oceaan. Suriname heeft zowel met Guyana als met Frans-Guyana een grensgeschil. Het land is 163.820 km² groot en heeft een kustlijn van 386 km. Op 25 november 1975 werd Suriname onafhankelijk. (Lees verder)

Hoewel korstmossen (of lichenen) op het eerste gezicht plantaardige organismen lijken, zijn ze in werkelijkheid de innige symbiose van twee verschillende soorten: een schimmel en een groenwier of een blauwalg (Cyanobacteria). Aan de buitenkant zit de schimmel, die dus ook de grove vorm van het korstmos bepaalt. De algen verzorgen de fotosynthese en produceren daarbij in plaats van de suiker speciale suikeralcoholen die door de schimmel kunnen worden gebruikt. (Lees verder)

Roodzwenkgras (Festuca rubra) is een vaste plant die behoort tot de grassenfamilie (Gramineae oftewel Poaceae: beide namen zijn toegestaan). Het wordt veel gebruikt voor de aanleg van gazons. Roodzwenkgras kan goed tegen schaduw en groeit goed op zowel kleigrond als op arme, droge zandgrond. Op kleigrond kan het gewoon struisgras verdringen. Roodzwenkgras bloeit in mei met een pluimvormige bloeiwijze. (Lees verder)

Vincent van Gogh was een Nederlands kunstschilder. Hij wordt tegenwoordig gezien als een van de grootste schilders ooit. Deze erkenning kwam echter pas laat. Zo werd gedurende zijn leven slechts één schilderij verkocht. Van Gogh produceerde al zijn werk gedurende een periode van slechts tien jaar. (Lees verder)

De Slag bij Westrozebeke werd op 27 november 1382 op de Goudberg bij Westrozebeke geleverd tussen een Vlaams leger onder leiding van Filips van Artevelde en Lodewijk van Male, graaf van Vlaanderen, die na zijn nederlaag op het Beverhoutsveld de hulp van koning Karel VI van Frankrijk had ingeroepen. De Vlamingen werden verslagen. Filips van Artevelde sneuvelde en zijn lijk werd op een rad tentoongesteld. (Lees verder)

Astrid Lindgren (14 november 1907 - 28 januari 2002) was een Zweedse schrijfster die wereldberoemd werd met haar kinderverhalen, die ook door veel volwassenen werden gelezen. Haar schrijverschap begon in 1945 met een verhaal over Pippi Langkous en haar boeken zijn vertaald in bijna 90 talen in 100 landen. (Lees verder)

Sea Shepherd is een organisatie die actie voert tegen de jacht op walvissen, zeehonden en andere zeedieren. De organisatie werd in 1977 opgericht door Paul Watson. Sea Shepherd staat er om bekend hardere middelen te gebruiken dan bijvoorbeeld Greenpeace, zo gaan ze het rammen van schepen niet uit de weg. Momenteel bestaat hun vloot uit drie schepen. (Lees verder)

Op 13 november 1945 werd generaal Charles de Gaulle gekozen tot de eerste president van het naoorlogse Frankrijk. Al in januari 1946 trad hij af toen duidelijk werd dat zijn voorstellen niet in de nieuwe grondwet zouden worden opgenomen. In 1965 trad hij aan voor een tweede periode als president, waarin hij de betrekkingen met Duitsland en de Volksrepubliek China verbeterde. (Lees verder)

Giacomo Puccini is samen met Giuseppe Verdi de belangrijkste Italiaanse operacomponist van het einde van de 19e en begin 20e eeuw. Van zijn hand zijn de bekende opera's La Bohème, Tosca en Madama Butterfly. Toen Puccini op 29 november 1924 overleed aan de gevolgen van complicaties bij de behandeling van keelkanker, liet hij zijn laatste opera, Turandot, onafgemaakt achter. Deze opera beleefde een bijzondere uitvoering in de Verboden Stad in Peking; uniek omdat de Volksrepubliek China uitvoering van deze opera altijd verboden had. (Lees verder)

De coelacanten vormen een groep kwastvinnige vissen, de oudste familie onder de vissen. De coelacant geldt als het standaardvoorbeeld van een levend fossiel: gedacht werd dat de vis al sinds het Krijt uitgestorven was. In december 1938 werd een exemplaar opgevist in de buurt van Zuid-Afrika en sindsdien worden geregeld exemplaren gevonden. (Lees verder)

De maan is op 30 november 1609 voor het eerst door een telescoop bestudeerd door Galileo Galilei. De maan kent verschillende schijngestalten, zoals nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier. Als de Aarde tussen de zon en de maan komt, is er sprake van een maansverduistering. Het oppervlak van de maan is bedekt met inslagkraters. President George W. Bush van de Verenigde Staten wil in 2018 weer mensen op de maan laten landen. (Lees verder)

Vandaag wordt in België en Frankrijk de Wapenstilstand van de Eerste Wereldoorlog herdacht. In België wordt ieder jaar in aanwezigheid van de Koning de wapenstilstandsceremonie gehouden, niet alleen om de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog te gedenken, maar ook die van de Tweede Wereldoorlog en alle andere oorlogen in de wereld. (Lees verder)

Aids is een syndroom dat veroorzaakt wordt door het HIV-virus en is zonder medische behandeling meestal dodelijk. Het HIV-virus kan overgedragen worden door onbeschermd seksueel contact of door andere manieren waardoor men met menselijke lichaamssappen in aanraking komt. Het virus tast de witte bloedcellen aan, die juist verantwoordelijk zijn voor het aanvallen van virussen en andere lichaamsvreemd materiaal. Hierdoor wordt de weerstand van de patiënt verminderd en is deze meer ontvankelijk voor andere ziektes als longontsteking en bepaalde soorten kanker. Uiteindelijk zal de besmette persoon dan ook sterven aan een van deze ziektes, omdat het afweersysteem zodanig verzwakt is dat deze het niet meer kan bestrijden.

Op 1 december worden alle slachtoffers van Aids herdacht. (Lees verder)