Bytom
Współrzędne: 50°23' N 18°54' E![]()
| Bytom | |||||
|
|||||
|
|||||
| Województwo | śląskie | ||||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||||
| Gmina - rodzaj |
Bytom miejska |
||||
| Prawa miejskie | 1254[1] | ||||
| Prezydent miasta | Piotr Koj (e-mail) |
||||
| Powierzchnia | 69,43 km² | ||||
| Położenie | 50° 23' N 18° 54' E |
||||
| Wysokość | 249-330 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
184 328 2655 os./km² 3 487 000 (Katowice) |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
(+48) 032 | ||||
| Kod pocztowy | 41-900 do 41-936 | ||||
| Tablice rejestracyjne | SY | ||||
| Położenie na mapie Polski |
|||||
| TERC10 (TERYT) |
246201 1 | ||||
| Miasta partnerskie | Grafika:Flag of the Czech Republic.svg Vsetín |
||||
|
Urząd miejski3
ul. Parkowa 2 41-902 Bytomtel. (032) 281-20-51; faks (032) 281-58-75 (e-mail) |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum blisko 3 milionowej aglomeracji Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Ważny lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny.
[edytuj] Warunki naturalne
[edytuj] Położenie
Bytom położony jest w centralnej części Wyżyny Śląskiej na Płaskowyżu Bytomsko-Katowickim. Położenie geograficzne Bytomia wyznaczają współrzędne: 50°19' i 50°26' szerokości oraz 18°47' i 18°58' długości geograficznej[2].
Miasto znajduje się na średniej wysokości 280-290 m n.p.m., wahając się od 249 m n.p.m. w dolinie rzeki Bytomki do 346 m n.p.m. w rejonie rezerwatu Segiet[3].
W rejonie Bytomia wydziela się kilka mniejszych jednostek morfologicznych. Centralny obszar miasta zajmuje Wyżyna Miechowicka otoczona od północy dolinami Dramy, Szarlejki i Brynicy, od południa Bytomką, natomiast od wschodu Wyżyna Miechowicka przechodzi w Wyżynę Siemianowicką. Północna część Bytomia znajduje się na terenie Garbu Tarnogórskiego.
[edytuj] Klimat
Bytom wraz z całym obszarem Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego leżą w obrębie śląsko-krakowskiej dzielnicy klimatycznej. Charakteryzuje ją przewaga wpływów oceanicznych nad kontynentalnymi oraz sporadyczne oddziaływanie docierających tu od południowego zachodu przez Bramę Morawską mas powietrza zwrotnikowego. Docierają tu również zimne masy powietrza arktycznego z północy - głównie w chłodnej połowie roku.
Wilgotność względna powietrza waha się od 68 do 84%. Średnia temperatura stycznia wynosi ok. -3°C, lipca +16,8°C, roczna +8,12°C[2]. Średnia roczna suma opadów wynosi ok. 723 mm, najwyższe opady są w lipcu, a najniższe w lutym. Bytom, podobnie jak i cały obszar Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, cechuje także dość długi okres zalegania pokrywy śnieżnej oraz stosunkowo duża jej przeciętna grubość w porównaniu do nizinnych terenów Polski środkowej.
[edytuj] Warunki hydrograficzne
Bytom położony jest w wododziale Wisły i Odry. Większa część terytorium miasta leży w dorzeczu Odry i odwadniana jest przez Bytomkę oraz Potok Rokitnicki będący jej dopływem. Reszta miasta oddaje wody do Szarlejki i Brynicy.
Na terenie miasta znajduje się kilkadziesiąt stawów, utworzonych głównie w wyrobiskach i zapadliskach. Kilkanaście z nich znajduje się na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Żabie Doły".
[edytuj] Przyroda
W mieście znajduje się szereg osobliwości przyrodniczych. Należą do nich rezerwat leśny Segiet. W jego sąsiedztwie ochroną objęto nieczynne kamieniołomy dolomitu Blachówka ze skamieniałościami morza triasowego, formami krasowymi dolomitu oraz miejsce gniazdowania ptaków, także drapieżnych.
Na granicy Bytomia, Chorzowa i Piekar Śląskich znajduje się zespół przyrodniczo-krajobrazowy Żabie Doły, na terenie którego występuje ponad 100 gatunków ptactwa.
Na terenie miasta znajduje się także park miejski założony w 1870 roku.
[edytuj] Podział geodezyjny i administracyjny
Bytom podzielony jest na piętnaście obrębów ewidencyjnych oraz dwanaście obszarów, na których mogą powstać dzielnice.
| Obręby ewidencyjne | Dzielnice |
|---|---|
|
|
[edytuj] Historia
Najważniejsze daty:
- 1123 – pierwsza wzmianka pod nazwą Bitom
- 1179 – odłączenie Bytomia od Małopolski i włączenie do księstwa raciborskiego
- 1241 – najazd Tatarów
- 1253 – pierwsza wzmianka o kościele NMP
- 1254 – lokacja miasta na prawie magdeburskim
- 1258 – powstaje kościół i klasztor franciszkanów
- 1281 – w granicach księstwa kozielsko-bytomskiego (Piastowie śląscy)
- 1355 – umiera książę Bolko i wygasa bytomska linia Piastów
- 1367 – nałożenie interdyktu na miasto i kryzys gospodarczy
- 1369 - podział miasta i zamku
- 1428 – pierwsza wzmianka o istnieniu szkoły parafialnej
- 1430 – miasto zdobywają husyci
- 1526 – miasto przechodzi pod władzę austriackich Habsburgów
- 1697 – ziemia bytomska uzyskała status Wolnego Państwa Stanowego
- 1821 – powstanie huty cynku Klara
- 1835 – powstanie huty żelaza Pokój
- 1859 – doprowadzenie linii kolejowej ze stacją w Karbiu
- 1862 – wprowadzono gazowe oświetlenie ulic
- 1868 – budowa pierwszego dworca kolejowego
- 1870 – powstaje kopalnia Rozbark (niem. Heinitz)
- 1872 – powstaje kopalnia Centrum (niem. Karsten Centrum)
- 1873 – powstaje kopalnia Szombierki (niem. Hohenzollern)
- 25 września 1895 – powstaje Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" założone przez robotnika Józefa Tucholskiego
- 1898 – uruchomienie tramwaju elektrycznego
- 1900 – pierwsza premiera w nowym teatrze miejskim
- 1905 – założenie polskiego chóru "Jedność"
- 1918 – powstaje Naczelna Rada Ludowa (podkomisariat)
- 1919 – założenie w Bytomiu Głównego Komitetu Wykonawczego Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska
- 18 sierpnia 1919 – w I powstaniu śląskim nieudany atak 150 powstańców Jana Lortza na koszary Reichswery oraz nieudany atak 9 powstańców na hotel Skrocha w celu opanowania wojskowej centrali telefonicznej.
- 4 stycznia 1920 – założono klub Polonia Bytom
- 1920 – założono w Bytomiu Towarzystwo Przyjaciół Nauk na Śląsku
- 27/28 maja 1920 – nieudany atak niemieckich bojówek na Hotel Lomnitz, gdzie miał siedzibę Polski Komisariat Plebiscytowy
- czerwiec 1920 – powstaje w Bytomiu Związek Hallerczyków
- 25 sierpnia 1920 – w Bytomiu podpisano umowę kończącą II powstanie śląskie
- 20 marca 1921 - plebiscyt górnośląski: w Bytomiu 29.890 (74,6%) głosujących opowiada się za przynależnością miasta do Niemiec, 10.101 (25,2%) za przyłączeniem do Polski
- 2/3 maja 1921 – podczas III powstania zajęcie na krótko Bytomia atakiem z Rozbarku i Miechowic przez powstańczy pułk Czesława Paula z Grupy "Wschód" i wyparcie powstańców przez rozjemcze wojska francuskie
- koniec maja 1921 – zajęcie przez powstańców dworca kolejowego
- 4 lipca 1921 – zabicie przez niemieckie bojówki dowódcy francuskiego garnizonu majora Bernarda Montallegre
- 5 lipca 1921 – zajęcie miasta przez wojska brytyjskie
- 1922 – przejęcie miasta przez Niemców
- listopad 1922 – siedziba Górnośląskiego Trybunału Rozjemczego
- 1929 – zbudowano stadion sportowy Hindenburg-Kampfbahn (obecny stadion TS Polonia Bytom)
- 8 listopada 1932 – otwarcie polskiego gimnazjum (obecne I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia)
- 9 na 10 listopada 1938 - Noc kryształowa, bojkot żydowskich sklepów i przedsiębiorstw, spalenie głównej synagogi
- 27 stycznia 1945 – zajęcie miasta przez Armię Czerwoną a następnie przyłączenie miasta do Polski
[edytuj] Polityka
[edytuj] Prezydent
Prezydentem Bytomia w wyborach samorządowych w 2006 roku został Piotr Koj. Wygrał w drugiej turze wynikiem 82,62% pokonując tym samym dotychczasowego prezydenta, Krzysztofa Wójcika. Jego zastępcami są:
- Marian Maciejczyk -sprawy gospodarcze i komunalne
- Adam Ciesiółka - zdrowie i kwestie społeczne
- Halina Bieda - sprawy edukacji, kultury i sportu
[edytuj] Rada Miasta
Na czele bytomskiej Rady Miejskiej stoi Artur Krawczyk, a jego zastępcami Andrzej Kostek i Kazimierz Bartkowiak. Poza nimi w skład RM wchodzą także: Mieczysław Kucharski, Wiesław Kurnik, Michał Bieda, Dariusz Wąsowicz, Mariusz Kurzątkowski, Piotr Kardasz, Damian Doniec, Janusz Paczocha, Jerzy Rogowski, Piotr Patoń, Danuta Skalska, Henryk Bonk, Krzysztof Wójcik, Jan Kazimierz Czubak, Lech Jadczak, Piotr Bula, Mariusz Wołosz, Stefania Wawer, Mirosław Podyma, Michał Napierała, Andrzej Wężyk oraz Rafał Delewski (powołany w miejsce Jacka Brzezinki odwołanego z powodu wyboru na posła).
[edytuj] Parlamentarzyści
W wyborach parlamentarnych w 2007 roku do sejmu i senatu trafiło trzech polityków związanych z Bytomiem:
- Jacek Brzezinka (poseł PO)
- Wojciech Szarama (poseł PiS)
- Andrzej Misiołek (senator PO)
[edytuj] Demografia
Ludność Bytomia na przestrzeni wieków:
|
|
|
|
|
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Przemysł
Bytom był niegdyś ważnym ośrodkiem przemysłowym kraju, w którym działało m.in. 11 kopalń i dwie huty żelaza. Dziś z przemysłu ciężkiego w mieście została tylko kopalnia Bobrek-Centrum. W styczniu 2008 roku oddano do użytku I etap Bytomskiego Parku Przemysłowego na zrekultywowanych terenach po zamkniętych zakładach górniczo-hutniczych "Orzeł Biały".
[edytuj] Firmy i przedsiębiorstwa
W Bytomiu działa około 14 tysięcy przedsiębiorstw. Do najbardziej znanych zaliczają się:
- Zakłady Odzieżowe Bytom S.A. (produkcja garniturów)
- Liberty Poland S.A. (usługi telekomunikacyjne i dystrybucja śmigłowców)
- Zakłady Gumowe Bytom S.A. (produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych)
[edytuj] Handel
Handel jest jednym z głównych filarów gospodarki Bytomia. Jako miasto o długich tradycjach handlowych, nadal bardzo dobrze spełnia swoją rolę. Centrum Bytomia, a głównie ulica Dworcowa i Rynek są największą siedzibą sprzedawców w gminie. Na wiosnę 2010 roku 60 metrów od Rynku - na skwerze pomiędzy placem Kościuszki i ulicami Jainty, Piekarską, Dzieci Lwowskich - zostanie otwarta galeria handlowo-rozrywkowa "Agora", wybudowana przez skandynawską firmę Braaten+Pedersen plus Partners (po otwarciu zostanie zakupiona za 263 mln zł przez brytyjską firmę "First Property Group")[4]. Ponadto w Bytomiu działają:
- Centra handlowe
- Plejada - ul. Dolnośląska 25
- M1 - ul. Strzelców Bytomskich 96
- Park Handlowy Bytom - Bud.
- Hipermarkety
- Supermarkety
- W Budowie
[edytuj] Transport
[edytuj] Komunikacja miejska
Mieszkańcy Bytomia korzystają z 53 linii autobusowych i 11 tramwajowych. Komunikację miejską w Bytomiu organizuje niemal całkowicie KZK GOP. Na jego zlecenie wszystkie linie tramwajowe obsługiwane są przez spółkę Tramwaje Śląskie, a liniami autobusowymi zajmują się m.in. PKM Tychy, PKM Świerklaniec i Nowak Transport.
[edytuj] Transport drogowy
Bytom leży na skrzyżowaniu głównych szlaków komunikacyjnych o charakterze regionalnym, krajowym oraz międzynarodowym. Zapewnia dzięki temu dobre połączenia z miastami Aglomeracji Górnośląskiej i ważnymi ośrodkami miejskimi w kraju, ale również z krajami: Czechami, Słowacją, Niemcami i Ukrainą. W przyszłości dodatkowe połączenia drogowe z miastem na kierunku północ-południe zapewni autostrada A1.
Drogi Wojewódzkie:
- 911 Bytom – Piekary Śląskie – Świerklaniec
- 925 Rybnik – Ruda Śląska – Bytom
Drogi Krajowe:
- 11 Bytom – Lubliniec – Poznań - Piła – Kołobrzeg
- 78 Chałupki – Gliwice – Bytom - Zawiercie – Chmielnik
- 79 Bytom – Katowice – Kraków – Warszawa
- 88 Bytom – Gliwice – Strzelce Opolskie
- 94 Legnica – Wrocław – Bytom – Kraków
Drogi Europejskie:
Autostrady:
- A1E75 (północ-południe) - planowana (Gdańsk - Toruń - Łódź - Częstochowa - Gliwice - Bytom - Żory - Gorzyczki)
[edytuj] Transport kolejowy
Linie kolejowe łączą Bytom bezpośrednio z wieloma miastami (połączenia bezpośrednie):
- Bytom-Lubliniec-Poznań-Kołobrzeg
- Bytom-Wieluń-Poznań-Szczecin
- Bytom-Katowice-Warszawa/Olsztyn-Suwałki
- Bytom-Gliwice (W szczycie z częstotliwością co 30 minut)
Ponadto z Bytomia do Miasteczka Śl. przez Tarnowskie Góry (głównie w sezonie letnim) kursują kolejki wąskotorowe Górnośląskich Kolei Wąskotorowych.
[edytuj] Transport lotniczy
W odległości około 20 km na północ od Bytomia zlokalizowany jest międzynarodowy port lotniczy "Katowice" w Pyrzowicach. Posiada on roczną przepustowość 3,6 mln pasażerów (dwa terminale). W 2006 obsłużono 1,5 mln pasażerów Poza tym ma także terminal cargo. Obsługuje stałe połączenia rejsowe z ponad dwudziestoma liniami lotniczymi: Ryanair, Centralwings, EuroLOT, LOT, Lufthansa, oraz Wizz Air.
Ponadto w odległości około 80 km znajduje się międzynarodowe lotnisko w Krakowie-Balicach. Jest to największy port regionalny w kraju i drugi po warszawskim Okęciu pod względem liczby obsługiwanych pasażerów. Obsługuje stałe połączenia rejsowe z ponad dwudziestoma liniami lotniczymi: Air France, Centralwings, EuroLOT, LOT, Lufthansa, oraz SkyEurope.
W niedalekiej odległości (ok. 70-90 km) od Bytomia znajduje się także międzynarodowy port lotniczy Ostrava-Mošnov w Czechach. Z jego usług korzysta niemal piętnaście linii lotniczych: Austrian Airlines, Air Europa i Fischer Air.
[edytuj] Edukacja
[edytuj] Uczelnie wyższe
W Bytomiu uczy się codziennie ponad 9 tysięcy studentów, uczęszczających do sześciu uczelni wyższych.
- Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych Wydział Zamiejscowy Informatyki w Bytomiu
- Politechnika Śląska w Gliwicach, Wydział Transportu w Bytomiu
- Śląski Uniwersytet Medyczny, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu
- Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, wydział zamiejscowy w Bytomiu
- Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie, Wydział Aktorski w Bytomiu (specjalizacja aktor teatru tańca)
- Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji w Bytomiu
- Kolegium Nauczycielskie w Bytomiu, Kolegium Nauczycielskie w Bytomiu
[edytuj] Szkoły artystyczne
Bytom jest jednym z najbardziej aktywnych kulturalnie miast w regionie. W dużej mierze przyczyniają się do tego dwie szkoły artystyczne działające w tym mieście od wielu lat.
- Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. L. Różyckiego w Bytomiu
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna im. F. Chopina w Bytomiu
Ponadto w Bytomiu znajduje się również:
- około 19 liceów m.in.:
- około 4 techników
- około 15 gimnazjów
- około 22 szkół podstawowych
- Miejska Biblioteka Publiczna
- 2 Młodzieżowe Domy Kultury
[edytuj] Kultura i zabytki
[edytuj] Zabytki
- Średniowieczny układ urbanistyczny centrum miasta. Owalny plan zabudowy, prostokątny rynek i szachownicowy układ ulic.
- Wzgórze św. Małgorzaty – od XI w. istniał tu warowny gród. Dziś znajduje się tu kościół św. Małgorzaty z 1881 r. oraz cmentarz parafialny.
- Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – wzniesiony przed 1254 r. (prawdopodobniej ok. 1230 r.); gotycki, przebudowany na początku XVI i w połowie XIX wieku; we wnętrzu obraz Madonny Bytomskiej z ok. 1415 r.
- Park miejski założony w 1870 r.
- Piwnice Gorywodów – gotyckie podziemia z końca XIII w. wymurowane z dolomitu.
- Kościół św. Wojciecha – (dawniej Mikołaja) wzniesiony w XIII w.; w XV w. przebudowany w XVIII w. W latach 1833 - 1945 kościół parafialny Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Bytomiu
- Kościół Świętego Ducha – barokowa kaplica wzniesiona w latach 1721-1728 na miejscu wcześniejszej drewnianej (wzniesionej przez Kazimierza księcia bytomskiego w XIII w.)
- Krzyż Pokutny – wykonany z piaskowca (prawdopodobnie z X w.)
- Kościół św. Jacka – neoromański, wzniesiony w latach 1908-1911.
- Kościół Świętej Trójcy – neogotycki, wzniesiony w 1886
- Kościół św. Barbary – neoromański, wzniesiony w 1928.
- Budynek Opery Śląskiej – wzniesiony w latach 1899-1903 w stylu klasycystycznym.
- Cmentarz Mater Dolorosa – założony w 1876 r. z wieloma zabytkowymi nagrobkami.
- Cmentarz Żydowski – założony w 1866 r.
- Budynek I LO - ekspresyjny wzniesiony w 1929 r.
- Budynek IV LO – secesyjny wzniesiony w 1901 r.
- Budynek Szkoły Muzycznej – wzniesiony w latach 1867-1870 w stylu neogotyckim.
- Budynki sądu i aresztu śledczego – neogotyk (1860 r.); sąd w stylu neorenesansowym.
- Budynek Poczty – neorenesansowy wybudowany w latach 1905-1909.
- Budynek filii Muzeum Górnośląskiego – eklektyczny, wybudowany w latach 1897-1898.
- Liczne zabytkowe kamienice z XIX i XX w. (secesyjne, neorenesansowe, neogotyckie, eklektyczne)
- Zabytkowe osiedle robotnicze "Kolonia Zgorzelec" z przełomu XIX i XX wieku.
- Ruiny Pałacu Wincklerów z lat 1812-1817 w dzisiejszej bytomskiej dzielnicy Miechowice (niem. Mechtal), zniszczonego w 1945, wraz z pozostałością po dawnym parku pałacowym.
[edytuj] Kultura
- Muzeum Górnośląskie
- Śląski Teatr Tańca
- Opera Śląska
- Kino Gloria
- Bytomskie Centrum Kultury
- Centrum Sztuki Współczesnej Kronika
- Galeria Sztuki Użytkowej Stalowe Anioły
- Galeria "Rotunda" MBP
- Galeria "Suplement"
- Galeria "Pod Czaplą"
- Galeria "Platforma"
- Galeria "Pod Szrtychem"
- Galeria Sztuki "Od Nowa 2"
- Galeria "Złota gałąź"
- Galeria SPAP "Plastyka" - Galeria "Kolor"
- Galeria "Stowarzyszenia.Rewolucja.Art.Pl"
- Galeria-herbaciarnia "Fanaberia"
- Chór Mieszany pw. św. Grzegorza Wielkiego
[edytuj] Turystyka
[edytuj] Atrakcje turystyczne
- Starówka licząca sobie ponad 750 lat
- Rezerwat drzew bukowych Segiet w Suchej Górze
- Rezerwat ptactwa wodnego Żabie Doły pomiędzy Bytomiem, Chorzowem i Brzezinami Śląskimi
- Całoroczne centrum sportowo-rekreacyjne Dolomity Sportowa Dolina w wyrobisku nieczynnego kamieniołomu "Blachówka" w Suchej Górze
- Turystyczna linia kolejki wąskotorowej Bytom – Miasteczko Śląskie Zalew
- Najstarszy regularnie kursujący tramwaj w Polsce - Konstal N z 1949 roku na linii 38
[edytuj] Szlaki turystyczne
Znakowane:
- Szlak Husarii Polskiej
- Szlak Powstańców Śląskich
- Szlak im. Zygmunta Kleszczyńskiego
- Szlak Tysiąclecia
Spacerowe:
Ścieżki dydaktyczne:
Pozostałe:
[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe
[edytuj] Kościół Rzymskokatolicki
Bytom należy do diecezji gliwickiej, Łagiewniki i Osiedle Generała Jerzego Ziętka natomiast są dzielnicami należącymi do archidiecezji katowickiej.
Spis istniejących kościołów i kaplic:
- kościół Świętej Anny i Miłosierdzia Bożego
- kościół Świętej Barbary
- kościół Św. Stanisława Biskupa i Męczennika
- kościół Bożego Ciała - Miechowice
- kościół Chrystusa Króla - Stolarzowice
- kościół Dobrego Pasterza - Karb
- kościół Świętego Ducha - filialny
- kościół św. Jacka - Rozbark
- kościół Świętego Jana Nepomucena - Łagiewniki
- kościół Świętego Józefa
- kościół Świętego Krzyża - Miechowice
- kościół Świętej Małgorzaty
- kościół Świętego Michała Archanioła - Sucha Góra
- kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
- kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa - Szombierki
- kościół Podwyższenia Świętego Krzyża
- kościół Świętej Rodziny - Bobrek
- kościół Świętej Trójcy
- kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
- kościół Wniebowstąpienia Pańskiego - Szombierki
- Kościół Świętego Wojciecha
- kościół Ewangelicki - Miechowice
- kaplica Świętej Barbary - Miechowice
- kaplica Najświętszej Marii Panny - Sucha Góra
- kaplica Najświętszej Marii Panny i Świętego Józefa - Szombierki
- kaplica Wspomożenia Wiernych
- kapliczka Matki Boskiej
Chronologia budowy istniejących kościołów i kaplic:
- przed 1253 - kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny - Centrum; rozbudowany po 1515 r., przebudowany i powiększony w latach 1852-1876
- ok. poł. XV w. - kościół Świętego Wojciecha (dawny Św. Mikołaja); dwukrotnie odbudowywany w 1-szej poł. XVII w., rozbudowany w 1783 r. i przebudowany po 1833 r.
- 1721-1732 - kaplica Świętego Ducha - Centrum
- 1850 - kaplica Świętej Barbary - Miechowice; w 1894 r. dobudowano wieżę kościoła
- 1856-1864 - kościół Świętego Krzyża - Miechowice; w 1894 r. dobudowano wieżę do kościoła
- 1859-1862 - kaplica Najświętszej Marii Panny i Świętego Józefa - Szombierki
- 1880-1881 - kościół Świętej Małgorzaty - Szombierki
- 1883-1886 - kościół Świętej Trójcy - Centrum
- 1895-1896 - kościół Świętego Jana Nepomucena - Łagiewniki
- 1896 - kościół ewangelicki - Miechowice
- 1896 - kaplica Najświętszej Marii Panny - Sucha Góra
- 1900-1902 - kościół Świętej Rodziny - Bobrek
- 1902-1904 - kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa - Szombierki
- po 1900 - kapliczka Matki Boskiej z Dzieciątkiem - Centrum
- ok. 1905 - kaplica Wspomożenia Wiernych - Bytom
- 1905-1908 - kościół Dobrego Pasterza - Karb
- 1908-1911 - kościół św. Jacka - Rozbark
- 1914-1915 - kościół Bożego Ciała - Miechowice
- 1927-1928 - kościół Świętego Józefa - Dąbrowa Miejska
- 1928 - kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa - Centrum
- 1928-1929 - kościół Chrystusa Króla - Stolarzowice
- 1928-1929 - kościół Świętej Barbary - Centrum
- 1936-1937 - kościół Podwyższenia Świętego Krzyża - Centrum
- 1951-1959 - kościół Świętego Michała Archanioła - Sucha Góra
- 1984-1989 - kościół Świętej Anny i Miłosierdzia Bożego - Rozbark
- 1986-2001 - kościół Wniebowstąpienia Pańskiego - Szombierki
- 1986 - 2007 - Kościół pod wezwaniem Św. Stanisława Biskupa i Męczennika - Oś. im. Gen. Jerzego Zietka (Oś. Na Sójczym Wzgórzu)
[edytuj] Kościoły protestanckie
- Parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
- Parafia Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego
- Zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów
- Zbór Kościoła Bożego w Chrystusie
- Zbory Boże Chrześcijan Dnia Siódmego
[edytuj] Inne
- Świecki Ruch Misyjny "Epifania" - zbór w Bytomiu, Pl. Wojska Polskiego 10/100.
[edytuj] Hotele
- Hotel Royal Inn - ul Strzelców Bytomskich 87a
- Hotel Bristol - ul. Dworcowa 16
- Hotel BYTOM - ul. Zabrzańska 110
- Pensjonat 4 Pory Roku - ul. Blachówka 94
- Motel Tramp - ul. Dolna 2
- Zajazd Mazur - ul. Nałkowskiej 46
[edytuj] Sławni bytomianie i ludzie związani z Bytomiem
[edytuj] Artyści
- Mariusz Klonek - pisarz
- Gosia Andrzejewicz - piosenkarka
- Bruno Arndt - pisarz
- Mirosław Jacek Błaszczyk - dyrygent
- Ks. Norbert Bonczyk - ksiądz katolicki, poeta
- Romuald Czubak - reżyser teatralny Teatr Wiatyk
- Eugeniusz Dębski - pisarz
- Friedrich Domin - aktor i reżyser
- Jerzy Duda-Gracz - malarz
- Grzegorz Gerwazy Gorczycki - kompozytor
- Tomasz Gut – aktor
- Paul Habraschka - pisarz i poeta
- Stanisław Horak - poeta
- Krzysztof Jaślar - reżyser telewizyjny
- Konrad Kęder - poeta
- Jacek Łumiński - tancerz i choreograf
- Thomas Myrtek - rzeźbiarz
- Wiesław Ochman - śpiewak
- Paweł Orleański - aktor i prezenter
