Parki narodowe w Polsce
Park narodowy - obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce w brzmieniu Ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. "obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów".
Spis treści |
[edytuj] Parki narodowe w Polsce
Powierzchnia parku narodowego podzielona jest na obszary różniące się zastosowaniem odrębnych metod ochrony przyrody. Wyróżnia się obszar ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej.
Na obszarach graniczących z parkiem wyznacza się otulinę parku narodowego. W otulinie może być utworzona strefa ochronna zwierząt łownych, nie podlegająca włączeniu do obwodów łowieckich. Teren parków narodowych udostępniony jest do zwiedzania, lecz ruch turystyczny może się tu odbywać wyłącznie w wyznaczonych obszarach, szlakach, drogach, ścieżkach.
Parki narodowe finansowane są z budżetu centralnego. Zarządzają nimi dyrektorzy, a organem doradczym jest Rada Parku. Do 30 kwietnia 2004 parki były nadzorowane przez Krajowy Zarząd Parków Narodowych. Od 1 maja 2004 jego obowiązki przejęło Ministerstwo Środowiska - Departament Leśnictwa, Ochrony Przyrody i Krajobrazu, a od 19 stycznia 2007 Samodzielny Wydział ds. Obszarów Natura 2000 i Parków Narodowych.
W polskich parkach narodowych prowadzone są liczne programy badawcze. Parki odgrywają istotną rolę w edukacji ekologicznej społeczeństwa. Na terenie parków narodowych możliwe jest zwiedzanie oraz turystyka i udostępniają one dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną. Wiele z nich posiada specjalnie przygotowane szlaki i centra dydaktyczne oraz muzea przyrodnicze.
[edytuj] Muzea w polskich parkach narodowych
- Muzeum Przyrodniczo-Leśne Białowieskiego Parku Narodowego, Park Pałacowy, Białowieża
- Ośrodek Edukacyjny Babiogórskiego Parku Narodowego, Zawoja
- Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego, Ustrzyki Dolne
- Muzeum Przyrodnicze Puszczy Kampinoskiej, Kampinos
- Muzeum Przyrodnicze Karkonoskiego Parku Narodowego, Jelenia Góra
- Ojcowski Park Narodowy, Muzeum im. prof. Władysława Szafera Ojców
- Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny Poleskiego Parku Narodowego, Załucze Stare
- Ośrodek Edukacyjno-Muzealny Roztoczańskiego Parku Narodowego, Zwierzyniec
- Muzeum Przyrodniczo-Leśne Słowińskiego Parku Narodowego, Smołdzino
- Muzeum Przyrodniczo-Leśne Świętokrzyskiego Parku Narodowego, Święty Krzyż
- Muzeum Przyrodnicze Tatrzańskiego Parku Narodowego, Zakopane
- Muzeum Przyrodnicze Wielkopolskiego Parku Narodowego, Jeziory
- Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego, Międzyzdroje
- Stacja Terenowa Drawieńskiego Parku Narodowego "Bogdanka", Drawno
- Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej, Szklarska Poręba
[edytuj] Planowane parki narodowe
Rozważa się utworzenie dalszych parków narodowych, mogą to być:
- Jurajski Park Narodowy (Wyżyna Krakowsko-Częstochowska)
- Mazurski Park Narodowy (okolice jeziora Śniardwy)
- Turnicki Park Narodowy (Pogórze Przemyskie)
[edytuj] Zobacz też
- lista gatunków roślin objętych ścisłą ochroną
- ochrona przyrody w Polsce
- ogród botaniczny, ogród zoologiczny
- park krajobrazowy, parki krajobrazowe w Polsce
- parki narodowe Europy
- parki narodowe Ameryki Północnej
- Parki narodowe Australii i Oceanii
- pomnik przyrody
- rezerwat przyrody, rezerwaty przyrody w Polsce
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Polish National Parks (en)
- Parki Narodowe Polski – www.parki.pl (pl)
- Wirtualny przewodnik po Parkach Narodowych (pl)
- Informacja NIK o funkcjonowaniu parków narodowych w zakresie zachowania, zrównoważonego użytkowania oraz odnawiania zasobów przyrody (2006) (pl)
- Informacja NIK o wynikach kontroli funkcjonowania parków narodowych (2001) (pl)
- Mapka (1), (2)
Babiogórski PN • Białowieski PN • Biebrzański PN • Bieszczadzki PN • PN Bory Tucholskie • Drawieński PN • Gorczański PN • PN Gór Stołowych • Kampinoski PN • Karkonoski PN • Magurski PN • Narwiański PN • Ojcowski PN • Pieniński PN • Poleski PN • Roztoczański PN • Słowiński PN • Świętokrzyski PN • Tatrzański PN • PN Ujście Warty • Wielkopolski PN • Wigierski PN • Woliński PN