Sudety Wschodnie

Sudety Wschodnie
Zasięg regionu w obrębie Polski
Megaregion	Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja	Masyw Czeski
Podprowincja	Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion	Sudety Wschodnie
Zajmowane jednostki administracyjne	Polska (województwa): dolnośląskie, opolskie, śląskie Czechy (kraje): pardubicki, ołomuniecki

Sudety Wschodnie (332.6) (cz. Jesenická oblast, Východní Sudety, Východosudetská oblast) - pasma górskie w południowo-zachodniej Polsce i północnej części Czech, wschodnia część Sudetów będąca częścią prowincji Masywu Czeskiego.

[edytuj] Położenie

Sudety Wschodnie rozciągają się od linii: Przełęcz Kłodzka - Kotlina Kłodzka - Rów Górnej Nysy - Przełęcz Międzyleska - Dolina Morawy na zachodzie po Bramę Morawską na wschodzie oddzielającą Sudety od Masywu Beskidów. Rów Górnej Nysy jest naturalną granicą oddzielającą Sudety Środkowe od Sudetów Wschodnich. Większa część Sudetów Wschodnich leży na terytorium Czech oraz w niewielkiej części (737 km²) w Polsce. Maksymalnie wznoszą się do wysokości 1492 m n.p.m. Pradziad w Jesenikach, w Czechach i do 1425 m n.p.m. Śnieżnik w Polsce. Na obszarze Polski Sudety Wschodnie obejmują: Góry Złote, Góry Bialskie, Masyw Śnieżnika wraz z Krowiarkami oraz Góry Opawskie (na terenie Polski tylko niewielka część). Od północy graniczą z Przedgórzem Sudeckim i Niziną Śląską, od wschodu z Kotliną Ostrawską i Bramą Morawską.

[edytuj] Podział mezoregionalny

W skład Sudetów Wschodnich wchodzą: Wysoki Jesionik (czes. Hrubý Jeseník) i Niski Jesionik (czes. Nízký Jeseník), Góry Odrzańskie (czes. Oderské vrchy), Góry Opawskie (czes. Zlatohorska pahorkatina), Góry Bialskie i Góry Złote (czes. Rychlebské hory), Masyw Śnieżnika (czes. Králický Sněžník). Większość gór Sudetów Wschodnich znajduje się po czeskiej stronie. Dotyczy to pasm: Wysoki Jesienik, Niski Jesionik, Hanušovicka vrchovina, Mohelnická brázda, Zabřežská vrchovina, Góry Odrzańskie. Natomiast Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie, Góry Złote i Góry Opawskie są przecięte granicą państwową. Czesi Góry Złote i Bialskie łączą w jedno pasmo.

[edytuj] Budowa geologiczna

W skład Sudetów Wschodnich wchodzą następujące jednostki tektoniczne: wschodni skrawek struktury bardzkiej, prawie cały masyw kłodzko-złotostocki, metamorfik Lądka i Śnieżnika, strefę Starego Miasta. Na obszarze Czech występują: kopuła Keprnika, kopuła Desny, masyw Żulowej, masyw Jesenika, masyw Sobotina, kulm wschodniosudecki, czyli struktury wschodniosudeckie. W geologii Sudety Wschodnie od zachodu zaczynają się linią nasunięcia ramzowskiego, leżącą po czeskiej stronie granicy. Biegnie ona z południowego zachodu na północny wschód w okolicach Starego Miasta (czes. Staré Město pod Sněžníkem). Pozostałe granice są podobne jak w geografii. Sudety Wschodnie w sensie geologicznym zbudowane są ze skał metamorficznych wieku od młodszego proterozoiku do dolnego karbonu, skał magmowych wieku karbońskiego, skał osadowych wieku od górnego karbonu do czwartorzędu oraz wulkanicznych bazaltów wieku trzeciorzędowego. Kulm wschodniosudecki zaliczany bywa do strefy śląsko-morawskiej, która nie jest zaliczana do Sudetów w sensie geologicznym.