Województwo lubuskie
| Herb | Flaga | ||||||||||||||||||
| Siedziba wojewody Siedziba sejmiku |
|||||||||||||||||||
| Urząd Wojewódzki | Gorzów Wielkopolski ul. Jagiellończyka 8 |
||||||||||||||||||
| Wojewoda | Helena Hatka | ||||||||||||||||||
| Urząd Marszałkowski | Zielona Góra ul. Podgórna 7 |
||||||||||||||||||
| Marszałek | Marcin Jabłoński | ||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 13 987,88 km² | ||||||||||||||||||
| Ludność | 1 008 481 mieszk. (31 grudnia 2007) |
||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 72,1 mieszk./km² | ||||||||||||||||||
| Urbanizacja | 63,9% | ||||||||||||||||||
| Tablica rejestracyjna | F | ||||||||||||||||||
| TERYT: 08 | Kod ISO: PL-LB | ||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Lubuski Urząd Wojewódzki
Jagiellończyka 8 |
|||||||||||||||||||
| Oficjalna strona województwa lubuskiego | |||||||||||||||||||
Województwo lubuskie – jedno z 16 województw w Polsce. Powstało w 1999 roku z większości terytoriów dawnych województw gorzowskiego i zielonogórskiego oraz niewielkiej części leszczyńskiego. Składają się na nie ziemie kilku historycznych krain, m.in. ziemi lubuskiej, Dolnego Śląska, Wielkopolski i Łużyc.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] 1945-1998
W 1945 r. po zakończeniu II wojny światowej mniej niż 60% historycznej ziemi lubuskiej ponownie znalazło się w granicach Polski i stało się częścią województwa poznańskiego. Po reformie administracyjnej z 1950 powstało niezależne województwo zielonogórskie obejmujące w przybliżeniu obecny region. W skład tego obszaru wchodzą historyczne ziemie Dolnego Śląska, Dolnych Łużyc, Nowej Marchii, Zachodniej Wielkopolski i w mniejszości historycznej Ziemi Lubuskiej. W 1975 podzielono go jednak między województwo gorzowskie a województwo zielonogórskie, które istniały aż do 1998.
[edytuj] Reforma z 1998
Wg pierwotnego projektu reformy prof. Kuleszy dawne województwa gorzowskie i zielonogórskie miały zostać podzielone między województwo zachodniopomorskie (Gorzów Wlkp.), dolnośląskie (Zielona Góra) oraz wielkopolskie. Spotkało się to z licznymi protestami organizowanymi głównie przez ówcześnie opozycyjne SLD (podczas jednej z demonstracji ukuto nawet złośliwy wierszyk: Ziemia lubuska pozdrawia premiera Buzka). Ostatecznie rząd okazał się niezdolny do przeprowadzenia swego projektu (w wyniku zawetowania ustawy przez prezydenta) i konieczne stało się utworzenie kolejnych województw, w tym lubuskiego. Jego nazwa pochodzi od historycznej miejscowości Lubusz (obecnie: Lebus w Niemczech), będącej administracyjnym i kulturalnym centrum Ziemi Lubuskiej w średniowieczu. Sami Niemcy zaś nazywają ziemię lubuską Neumark (Nowa Marchia), albo rzadziej wschodnią Brandenburgią. W Gorzowie mieści się siedziba wojewody lubuskiego, w Zielonej Górze zaś ma swą siedzibę sejmik województwa.
[edytuj] Geografia
Większość obszaru województwa znajduje się na wysokości od 60 do 100 m n.p.m. Najwyżej położone punkty to Góra Bukowiec (227 m n.p.m.) na terenie Łagowskiego Parku Krajobrazowego oraz Góra Żarska (226,9 m n.p.m.). Charakterystyczny dla krajobrazu województwa jest układ naprzemianległych obniżeń pradolin i pasów wysoczyznowych wytworzony w wyniku ostatniego zlodowacenia. Jego zasięg wyznacza linia biegnąca przez Gubin, Lubsko, Zieloną Górę i Sławę. Obszary położone na południe od tej linii zostały ukształtowane podczas zlodowacenia środkowoeuropejskiego, które spowodowało dość dużą różnorodność krajobrazu. Około 49% powierzchni województwa zajmują lasy.
[edytuj] Położenie
Województwo lubuskie graniczy z:
- Niemcami (Brandenburgią i Saksonią)
- województwem dolnośląskim
- województwem wielkopolskim
- województwem zachodniopomorskim
[edytuj] Podział administracyjny
Ludność wg stanu na 1 stycznia 2008[1]:
| powiat | powierzchnia (w ha) | powierzchnia (w km²) | ludność ogółem | ludność na 1 km² | lokata w Polsce wg powierzchni | lokata w Polsce wg ludności |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 121425 | 1214 | 66172 | 54 | 84 | 179 | |
| 139125 | 1391 | 56297 | 40 | 51 | 220 | |
| 138761 | 1388 | 58279 | 42 | 52 | 208 | |
| 77073 | 771 | 86882 | 113 | 192 | 107 | |
| 99929 | 999 | 46551 | 47 | 129 | 264 | |
| 124784 | 1248 | 50072 | 40 | 75 | 244 | |
| 117781 | 1178 | 35349 | 30 | 91 | 302 | |
| 93657 | 937 | 56094 | 60 | 144 | 223 | |
| 62420 | 624 | 38866 | 62 | 244 | 289 | |
| 156970 | 1570 | 89779 | 57 | 32 | 99 | |
| 113178 | 1132 | 82050 | 72 | 98 | 121 | |
| 139278 | 1393 | 98884 | 71 | 50 | 81 | |
| 8573 | 86 | 125411 | 1463 | 29 | 31 | |
| 5834 | 58 | 117523 | 2014 | 46 | 33 |
[edytuj] Ziemia lubuska
Nazwa województwa – województwo lubuskie, nie jest synonimem ziemi lubuskiej, która jest jedynie jego północno-zachodnią częścią, co stanowi zaledwie 12% ludności i 18% powierzchni.
[edytuj] Demografia
Dane z 31 grudnia 2007 r.29:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 1 008 481 | 100 | 519 527 | 51,5 | 488 954 | 48,5 |
| powierzchnia | 13 987,88 km² | |||||
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
72,1 | 37,1 | 35,0 | |||
[edytuj] Ludność i miasta
W województwie lubuskim są 42 miasta, w tym 2 miasta na prawach powiatu. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 1 stycznia 2008 roku.[1] Wytłuszczone zostały miasta na prawach powiatu.
| miasto | powiat | powierzchnia (w ha) | powierzchnia (w km²) | ludność ogółem | ludność na 1 km² | lokata w Polsce wg powierzchni | lokata w Polsce wg ludności |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| powiat zielonogórski | 365 | 3 | 4200 | 1151 | 736 | 626 | |
| powiat nowosolski | 230 | 2 | 4404 | 1915 | 769 | 615 | |
| powiat słubicki | 529 | 6 | 2669 | 505 | 682 | 763 | |
| powiat zielonogórski | 936 | 9 | 4129 | 441 | 553 | 630 | |
| powiat strzelecko-drezdenecki | 569 | 6 | 3209 | 564 | 668 | 707 | |
| powiat strzelecko-drezdenecki | 1072 | 11 | 10355 | 966 | 505 | 392 | |
| m Gorzów Wielkopolski | 8573 | 86 | 125411 | 1463 | 34 | 31 | |
| powiat żagański | 2389 | 24 | 3417 | 143 | 232 | 690 | |
| powiat krośnieński | 2068 | 21 | 16814 | 813 | 274 | 270 | |
| powiat żagański | 918 | 10 | 3971 | 433 | 556 | 645 | |
| powiat żarski | 479 | 5 | 4435 | 926 | 699 | 610 | |
| powiat zielonogórski | 455 | 5 | 3680 | 809 | 710 | 671 | |
| powiat gorzowski | 4615 | 46 | 17662 | 383 | 93 | 258 | |
| powiat nowosolski | 594 | 6 | 9518 | 1602 | 659 | 414 | |
| powiat krośnieński | 815 | 8 | 11999 | 1472 | 591 | 357 | |
| powiat sulęciński | 1211 | 12 | 1955 | 161 | 468 | 828 | |
| powiat żarski | 1251 | 13 | 14729 | 1177 | 453 | 312 | |
| powiat żarski | 1643 | 16 | 2611 | 159 | 352 | 767 | |
| powiat żagański | 537 | 5 | 3619 | 674 | 676 | 675 | |
| powiat międzyrzecki | 1026 | 10 | 18539 | 1807 | 521 | 243 | |
| powiat nowosolski | 2180 | 22 | 40300 | 1849 | 260 | 109 | |
| powiat nowosolski | 329 | 3 | 2820 | 857 | 748 | 743 | |
| powiat zielonogórski | 1463 | 15 | 5096 | 348 | 395 | 574 | |
| powiat słubicki | 801 | 8 | 3747 | 468 | 593 | 667 | |
| powiat słubicki | 1142 | 11 | 6462 | 566 | 488 | 505 | |
| powiat międzyrzecki | 3589 | 36 | 10085 | 281 | 133 | 399 | |
| powiat wschowski | 1431 | 14 | 3900 | 273 | 403 | 651 | |
| powiat słubicki | 1921 | 19 | 16818 | 875 | 297 | 269 | |
| powiat strzelecko-drezdenecki | 494 | 5 | 10156 | 2056 | 694 | 397 | |
| powiat zielonogórski | 688 | 7 | 17737 | 2578 | 627 | 255 | |
| powiat sulęciński | 856 | 9 | 10016 | 1170 | 575 | 401 | |
| powiat wschowski | 55 | 2 | 1359 | 877 | 787 | 864 | |
| powiat żagański | 1095 | 11 | 12550 | 1146 | 498 | 344 | |
| powiat świebodziński | 1054 | 11 | 21708 | 2060 | 512 | 206 | |
| powiat sulęciński | 911 | 9 | 2447 | 269 | 559 | 781 | |
| powiat międzyrzecki | 304 | 3 | 2334 | 768 | 754 | 793 | |
| powiat gorzowski | 824 | 8 | 6833 | 829 | 587 | 493 | |
| powiat wschowski | 839 | 8 | 14428 | 1720 | 580 | 317 | |
| powiat świebodziński | 290 | 3 | 5055 | 1743 | 758 | 578 | |
| m Zielona Góra | 5834 | 58 | 117523 | 2014 | 74 | 34 | |
| powiat żagański | 4038 | 40 | 26503 | 656 | 105 | 168 | |
| powiat żarski | 3349 | 33 | 38739 | 1157 | 147 | 118 |
[edytuj] Ośrodki akademickie
[edytuj] Gorzów Wielkopolski
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim
- AWF w Poznaniu – Zamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wielkopolskim
- Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Gorzowie Wielkopolskim (pod opieką naukowo-dydaktyczną UAM w Poznaniu)
- Wyższa Informatyczna Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim
- Wyższa Szkoła Biznesu w Gorzowie Wielkopolskim
- Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu – Ośrodek Dydaktyczny w Gorzowie Wlkp.
- Politechnika Szczecińska – Punkt Konsultacyjny w Gorzowie Wlkp.
- Uniwersytet Szczeciński – Punkt Konsultacyjny w Gorzowie Wlkp.
- Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – Punkt Informacyjno-Rekrutacyjny w Gorzowie Wlkp.
[edytuj] Kostrzyn nad Odrą
- Wyższa Samorządowa Szkoła Zawodowa w Kostrzynie nad Odrą
- Uniwersytet Szczeciński- ośrodek zamiejscowy w Kostrzynie nad Odrą
[edytuj] Słubice
[edytuj] Sulechów
[edytuj] Zielona Góra
- Uniwersytet Zielonogórski
- Uniwersytet Szczeciński – Instytut Filozoficzno-Teologiczny im. Edyty Stein w Zielonej Górze
- Akademia Ekonomiczna w Poznaniu - Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Zielonej Górze
- Akademia Medyczna we Wrocławiu - Międzywydziałowy Ośrodek Dydaktyczny w Zielonej Górze
- Zachodnia Wyższa Szkoła Handlu i Finansów Międzynarodowych
[edytuj] Żary
[edytuj] Pozostałe
- Akademia Rolnicza w Szczecinie - ośrodek zamiejscowy w Strzelcach Krajeńskich
- Politechnika Szczecińska - Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Międzyrzeczu
- Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej w Gościkowie-Paradyżu (w ramach Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego)
- Politechnika Koszalińska – ośrodek zamiejscowy w Drezdenku
[edytuj] Ochrona przyrody
Na terenie województwa znajduje sie 51 rezerwatów, chronionych jest 1510 pomników przyrody w tym najgrubszy w Polsce dąb szypułkowy "Napoleon" rosnący na terenie gminy Zabór.
[edytuj] Parki narodowe
[edytuj] Parki krajobrazowe
- Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy
- Gryżyński Park Krajobrazowy
- Krzesiński Park Krajobrazowy
- Łagowski Park Krajobrazowy
- Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa
- Park Krajobrazowy Ujście Warty
- Przemęcki Park Krajobrazowy
- Pszczewski Park Krajobrazowy
[edytuj] Zobacz też
- szlaki turystyczne w województwie http://szlaki.pttk.pl/lubuskie/lubuskie.html
- Bory Dolnośląskie
- Pojezierze Lubuskie
- Wał Zielonogórski
[edytuj] Transport
[edytuj] Transport drogowy
Województwo pokrywa dobrą sieć dróg:
- autostrady
- drogi ekspresowe
- S3(171 km; z czego istnieje: ok. 21 km, w budowie: ok. 19 km)
- drogi krajowe (809 km)
oraz drogi wojewódzkie (1 597 km), powiatowe (7 464 km) i gminne (7 840 km). dane 2005 rok
- Byłe drogowe przejścia graniczne:
- Kostrzyn nad Odrą - Küstrin-Kietz - w ciągu drogi krajowej nr 22
- Słubice - Frankfurt nad Odrą - w ciągu drogi krajowej nr 29
- Słubice/Świecko - Frankfurt nad Odrą - w ciągu drogi krajowej nr 2
- Gubin - Guben - w ciągu drogi wojewódzkiej nr 138
- Gubinek - Guben - w ciągu drogi krajowej nr 32
- Zasieki - Forst - w ciągu drogi wojewódzkiej nr 289
- Olszyna - Forst - w ciągu drogi krajowej nr 18
- Łęknica - Bad Muskau - w ciągu drogi krajowej nr 12
- Łęknica - Bad Muskau (Park Mużakowski) (przejście małego ruchu granicznego, piesze i rowerowe)
- Przewóz - Podrosche - w ciągu drogi krajowej nr 27
[edytuj] Transport kolejowy
- linie kolejowe (czynne):
- Berlin - Frankfurt nad Odrą - Słubice - Rzepin - Zbąszynek - Poznań Gł.
- Szczecin Gł. - Kostrzyn nad Odrą - Zielona Góra
- Zielona Góra - Wrocław Gł.
- Szczecin Gł. - Krzyż - Poznań Gł.
- Cottbus (Chociebuż) - Wrocław Gł.
- Berlin - Kostrzyn nad Odrą - Gorzów Wielkopolski - Krzyż - Piła Gł.
- Gubin - Czerwieńsk (tylko linia towarowa)
- Zielona Góra - Zbąszynek
- Zielona Góra - Żary - Węgliniec
- Żagań - Lubsko (tylko linia towarowa)
- Gorzów Wielkopolski - Zbąszynek
- Żagań - Głogów - Jarocin (Niegosławice - Głogów tylko linia towarowa)
- Byłe kolejowe przejścia graniczne:
[edytuj] Transport wodny śródlądowy
- drogi wodne:
- Odra
- Warta
- Noteć
- Nysa Łużycka (od Gubina w dół)
- Kanał Odra-Sprewa
- porty i ważniejsze przystanie śródlądowe:
- przeprawy promowe
- Milsko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 282
- Pomorsko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 281
- Brody przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 280
- Połęcko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej Nr 138
- Górzyca przez Odrę (planowane)
- Oksza przez Wartę w ciągu drogi powiatowej
- Santok przez Wartę - sezonowo
- byłe rzeczne przejścia graniczne:
[edytuj] Transport lotniczy
- port lotniczy Zielona Góra-Babimost
- lotnisko Aeroklubu Ziemi Lubuskiej w Przylepie
- leśna baza lotnicza Lasów Państwowych w Lipkach Wielkich
- lotnisko prywatne w Trzebiczu Nowym k. Drezdenka
- lotniska poradzieckie w Tomaszowie k. Żagania i Wiechlicach k. Szprotawy
[edytuj] Media o zasięgu regionalnym
- TVP Gorzów Wielkopolski - główna siedziba w Gorzowie Wlkp. oraz redakcja zamiejscowa w Zielonej Górze
- Radio Zachód - główna siedziba w Zielonej Górze
- Gazeta Lubuska - główna siedziba w Zielonej Górze
- Gazeta Wyborcza (dodatek gorzowski i zielonogórski)
[edytuj] Przypisy
[edytuj] Zobacz też
- ziemia lubuska
- Diecezja zielonogórsko-gorzowska
- Okręg wyborczy Zielona Góra
- polskie tablice rejestracyjne (wikisource)
[edytuj] Linki zewnętrzne
Miasta na prawach powiatu: Gorzów Wielkopolski • Zielona Góra
Powiaty: gorzowski • krośnieński • międzyrzecki • nowosolski • słubicki • strzelecko-drezdenecki • sulęciński • świebodziński • wschowski • zielonogórski • żagański • żarski
|
|||||||
Babimost • Bytom Odrzański • Cybinka • Czerwieńsk • Dobiegniew • Drezdenko • Gorzów Wielkopolski • Gozdnica • Gubin • Iłowa • Jasień • Kargowa • Kostrzyn nad Odrą • Kożuchów • Krosno Odrzańskie • Lubniewice • Lubsko • Łęknica • Małomice • Międzyrzecz • Nowa Sól • Nowe Miasteczko • Nowogród Bobrzański • Ośno Lubuskie • Rzepin • Skwierzyna • Sława • Słubice • Strzelce Krajeńskie • Sulechów • Sulęcin • Szlichtyngowa • Szprotawa • Świebodzin • Torzym • Trzciel • Witnica • Wschowa • Zbąszynek • Zielona Góra • Żagań • Żary
