![Grafika:Seattle palace2.jpg [pl]](/pl/wiki/Grafika:Seattle_palace2.jpg.html){kind=link}
Ziemia lubuska
Ziemia lubuska (łac. Terra Lebus, Lubusz, niem. Land Lebus albo Lebuser Land) - kraina historyczna w Polsce i Niemczech, położona nad środkową Odrą, na zachód od Wielkopolski, na północ od Dolnego Śląska i Łużyc, na południe od Pomorza Zachodniego.
Spis treści |
[edytuj] Obszar
Za Odrą należała także do Polski ziemia Lubuska, między Odrą, Sprewą i Łużycami położona. W tej to ziemi zaborczy oręż niemiecki spotkał się po raz pierwszy z orężem polskim i wyszczerbił się na nim.
Zygmunt Gloger, Geografia historyczna ziem dawnej Polski, Kraków 1903
Granice ziemi lubuskiej przebiegają w przybliżeniu na rzece Myśli, jeziorze Lubniewsko oraz rzekach Pliszka, Odra i Sprewa. Liczy ona zatem ok. 4000 km², z czego ok. 2500 km² (które zamieszkuje ok. 120 000 osób) znajduje się w Polsce. Od dawna miała wielkie znaczenie strategiczne ze względu na jedyne wąskie przejście w okolicy Lubusz (Lebus) a przez ciągnące się wzdłuż Odry bagniste tereny.
[edytuj] Historia
Ziemia lubuska, zamieszkana przez plemię Lubuszan była jednym z ośrodków pierwotnego państwa polskiego i należała do Polski od czasu podboju przez państwo Polan do 1250. W 1124 i 1125 w czasach Bolesława III Krzywoustego założono diecezję lubuską podległą arcybiskupowi gnieźnieńskiemu. W XIII wieku, w okresie rozbicia dzielnicowego Ziemia lubuska przechodzi z wielkopolskiej strefy wpływów pod panowanie książąt śląskich. W tym czasie południowo-wschodni kraniec ziemi lubuskiej - obszar pomiędzy rzekami Odrą i Pliszką (bez miejscowości: Cybinka, Białków, Rąpice, Grzmiąca, Kłopot), zostaje włączony do księstwa głogowskiego.
W 1250 Bolesław Rogatka, potrzebując pomocy przeciwko księciu wrocławskiemu Henrykowi III, sprzedał ten strategiczny rejon Marchii Brandenburskiej i arcybiskupowi magdeburskiemu Wilbrandowi jako ich kondominium, aby zdobyć pieniądze na prowadzenie lokalnych wojen. W 1252 zastaw ostatecznie przeszedł we władanie Brandenburgii.
W 1424 biskupstwo lubuskie zostało podporządkowane arcybiskupowi w Magdeburgu. W 1555 rozpoczęła się reformacja na terenie biskupstwa. Ostatecznie biskupstwo zostało sekularyzowane w 1598. Oznaczało to też przerwanie związków z Polską aż do roku 1945. Od roku 1871 ziemia lubuska znalazła się w granicach Rzeszy Niemieckiej.
Większą, prawobrzeżną część ziemi lubuskiej przyłączono do Polski w 1945 (od 1999 część województwa lubuskiego), a ok. 40% krainy pozostało w Niemczech w Brandenburgii. Stolicą całej ziemi lubuskiej jest Lubusz (dziś Lebus w Brandenburgii). Obecnie największym miastem regionu jest Kostrzyn nad Odrą. Ciekawostką jest, że żadna ze stolic obecnego województwa lubuskiego nie wchodziła w skład Ziemi Lubuskiej. Gorzów Wielkopolski leży na terenie historycznej Ziemi santockiej, która początkowo należała do Wielkopolski przechodząc we władanie brandenburskie w XIII wieku. Zielona Góra od początku swojego istnienia wchodziła w skład Dolnego Śląska.